Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie uznał, że system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w Polsce nie jest zgodny z prawem Unii!
Polska wprowadzając nowy model odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów oraz tworząc specjalną Izbę Dyscyplinarną w SN uchybiła zobowiązaniom państwa członkowskiego – orzekł dzisiaj Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej dotyczącej reżimu dyscyplinarnego wobec sędziów w Polsce (sygn. C-791/19).
TSUE podzielił więc stanowisko wyrażane przez większość środowiska prawniczego, m.in. Wolne Sądy i Komitet Obrony Sprawiedliwości KOS, że Izba Dyscyplinarna nie daje w pełni rękojmi niezawisłości i bezstronności oraz funkcjonuje nielegalnie i żadne podjęte przez nią czynności nie mają mocy prawnej.
Sprawa ta została zainicjowana skargą Komisji Europejskiej, która wprost wskazała, że jej zdaniem nowy model odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w Polsce podważa ich niezawisłość i nie zapewnia im koniecznych gwarancji chroniących ich przed polityczną kontrolą. W kwietniu 2019 r. Komisja wszczęła postępowanie przeciwko Polsce, a 10 października 2019 r. skierowała skargę do TSUE.
8 kwietnia 2020 r. Trybunał wydał postanowienie o zastosowaniu środków tymczasowych poprzez zawieszenie działania Izby Dyscyplinarnej.
Izba ignoruje jednak nałożone przez TSUE środki tymczasowe i stoi na stanowisku, że zabezpieczenie obejmuje wyłącznie postępowania dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów – nie rozpoznaje tych spraw, ale jednocześnie zajmuje się sprawami o dużo cięższej dolegliwości, czyli o uchylenie immunitetu sędziego.
W związku z tym 31 maja 2021 r. w trybie pilnym Komisja skierowała do TSUE wniosek o zastosowanie kolejnego środka tymczasowego o zawieszenie Izby Dyscyplinarnej.
Trybunał uwzględnił wniosek w całości i wczoraj zobowiązał Polskę do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów krajowych odnoszących się w szczególności do uprawnień Izby Dyscyplinarnej, która nie gwarantuje niezależności i bezstronności. TSUE po raz kolejny zawiesił jej działalność i co bardzo ważne anulował wszystkie, podjęte przez nią decyzje w sprawach immunitetów sędziowskich.
Skargę Komisji poparło Królestwo Belgii, Danii, Niderlandów, Szwecja i Finlandia.
- Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C-791/19 (Komisja przeciwko Polsce)
- Komentarz mec. Michała Wawrykiewicza do dzisiejszego wyroku (Facebook)