#WolneSądy

TK: Przepisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka są niezgodne z Konstytucją RP

24 listopada, 2021

Atrapowy Trybunał Konstytucyjny pod kierownictwem Julii Przyłebskiej uznał dziś, że art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarantujący każdemu prawo do rzetelnego procesu sądowego jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie w jakim dotyczy postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Orzekł też, że Europejski Trybunał Praw Człowieka nie ma prawa do oceniania legalności powołania sędziów TK.

Innymi słowy Trybunał Konstytucyjny samodzielnie uznał, że sam nie jest sądem w rozumieniu Konwencji. A zatem nie musi być niezawisły i bezstronny, a postępowanie przed TK nie musi spełniać wymogów rzetelnego procesu.

– Doszło do jawnego wypowiedzenia Europejskiej konwencji praw człowieka, podstawowego aktu chroniącego prawa i wolności obywateli – powiedziała mecenas Sylwia Gregorczyk-Abram z Inicjatywy #WolneSądy, komentując w TVN24 decyzję Trybunału Konstytucyjnego.

– To oznacza proszę państwa, że zostaliście pozbawieni kolejnego sposobu ochrony waszych praw i wolności, ponieważ wszystkie bezpieczniki na gruncie polskiej konstytucji są już dawno wykręcone.

Ten coming out Trybunału Julii Przyłębskiej od strony praktycznej (i prawnej) nie będzie miał większego znaczenia i nie wywoła żadnych skutków w postępowaniach przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, który nie jest związany decyzja polskiego TK.

Może jednak stanowić pretekst do wszczynania postępowań dyscyplinarnych i stosowania innych represji wobec sędziów powołujących się na wyrok ETPCz ws. Xero Flor.

Sam Trybunał w Strasburgu nadal będzie mógł rozstrzygać skargi polskich obywateli dotyczące działania TK i nadal będzie mógł wydawać orzeczenia stwierdzające naruszenie prawa do sądu, jeśli w składzie TK będzie zasiadał dubler – tak jak miało to miejsce w sprawie Xero Flor.

To właśnie wyrok ETPCz w tej sprawie stwierdzający, że TK w składzie z sędzią dublerem nie jest sądem w rozumieniu Konwencji doprowadził do złożenia wniosku do TK przez Zbigniewa Ziobrę i do dzisiejszego wyroku.

W postępowaniu przed TK tylko pozornie chodziło o kontrolę konstytucyjności przepisów Konwencji. Faktycznie Trybunał dokonał oceny konkretnego orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Xero Flor p-ko Polsce). Tym samym Polska dołączyła dziś do Rosji i stała się drugim członkiem Rady Europy, w którym orzeczenia ETPCz podlegają weryfikacji.

Trybunał Julii Przyłębskiej dzisiejszą decyzją sam potwierdził, że w Polsce nie funkcjonuje już Trybunał Konstytucyjny taki, jaki opisuje to Konstytucja RP. Organ działający w budynku przy al. Szucha stał się narzędziem w rękach władzy politycznej do rozwiązywania jej problemów.

Takim problemem był wyrok Trybunału w Strasburgu ws. Xero Flor. Dlatego Prokurator Generalny skierował wniosek do TK. Ziobrze chodziło o uzyskanie decyzji, która będzie pretekstem dla polskiego rządu do ignorowania orzeczeń ETPCz, które są władzy nie na rękę. TK wydał decyzję zgodną z wnioskiem Ziobry i polski rząd może chcieć ją teraz wykorzystać, aby nie wykonać wyroku z maja i innych podobnych.

Zwracamy jednak uwagę, że byłoby to naruszenie zobowiązań traktatowych Polski, bo moc wiążącą orzeczeń Trybunału w Strasburgu (w tom też wyroku ws. Xero Flor) wynika z innego przepisu Konwencji (z art. 46 ust. 1 EKPCz), który nie został dziś zakwestionowany. Polska nadal jest zobowiązana do jego wykonania, zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi.

Dzisiejsze rozstrzygnięcie TK było do przewidzenia, bo bo troje z pięciorga członków składu już wcześniej wypowiedziało się na temat wyroku ETPCz ws. Xero Flor stwierdzając, że „został wydany bez podstawy prawnej i stanowi bezprawną ingerencję w krajowy porządek prawny. Z tych powodów musi on być uznany za wyrok nieistniejący”. Tak w czerwcu orzekł trzyosobowy skład TK pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej, nie zgadzając się na wyłączenie dublera.

Trybunał orzekał dziś w składzie: Julia Przyłębska (przewodnicząca), Zbigniew Jędrzejewski, Bartłomiej Sochański, Wojciech Sych (sprawozdawca) i Michał Warciński.

Więcej na ten temat:


powrót do strony głównej