Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał dzisiaj przełomowe zabezpieczenie w sprawie Sędziego SN prof. Włodzimierza Wróbla.
W związku z planowaną na 9 lutego „rozprawą” dotyczącą uchylenia immunitetu SSN Włodzimierzowi Wróblowi adwokatki Sylwia Gregorczyk-Abram z inicjatywy Wolne Sądy i Agnieszka Helsztyńska działające w ramach Komitetu Obrony Sprawiedliwości KOS złożyły do ETPCz wniosek o zastosowanie środków tymczasowych polegających na zakazaniu podejmowania jakichkolwiek działań w tej sprawie przez Izbę Dyscyplinarną z uwagi na wydane przez Trybunał Sprawiedliwości UE zabezpieczenie z dnia 14 lipca 2021 r. (sprawa C-204/21 R), wyrok z dnia 15 lipca 2021 r. (sprawa C-791/19), oraz z uwagi na wyrok ETPCz z 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz p-ko Polsce (skarga 43447/19), które uznały Izbę Dyscyplinarną za organ niespełniający kryteriów niezawisłego i bezstronnego sądu.
„W dniu 8 lutego 2022 r. Trybunał (Izba Pierwszej Sekcji) postanowił wskazać Rządowi, że w interesie stron i prawidłowego toku postępowania przed Trybunałem, pozwane Państwo zapewni, że postępowanie dotyczące uchylenia immunitetu sędziego skarżącego, które toczy się obecnie przed Izbą Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, jest zgodne z wymogami „rzetelnego procesu” gwarantowanymi przez art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w szczególności z wymogami „niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (zob. Reczkowicz p-ko Polsce, skarga nr 43447/19, wyrok z 22 lipca 2021, §§ 225-284) oraz aby Izba Dyscyplinarna nie podejmowała żadnych decyzji w zakresie jego immunitetu do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jego skargi przez Trybunał.” – poinformował Trybunał.
Dlaczego to jest przełomowe orzeczenie?
- Jest to pierwsze w historii ETPCz postanowienie tymczasowe, które tak szeroko zabezpiecza interesy strony poprzez nakaz zaniechania jakichkolwiek działań w postępowaniu przed organem, który nie spełnia kryteriów sądu w rozumieniu art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
- Ma to znaczenie dla wszystkich spraw, które toczą się przed Izbą Dyscyplinarną (choć wydane w indywidualnej sprawie, sędziego Sądu Najwyższego). Strasburski Trybunał w najbardziej radykalny sposób powiedział, że takie sprawy bezwzględnie toczyć się nie mogą. Jeśli członkowie Izby Dyscyplinarnej pomimo takiego orzeczenia dalej będą prowadzić sprawy to będzie to kolejne poważne naruszenie europejskich standardów i fundamentów Rady Europy i w przyszłości powinno spotkać się z adekwatną odpowiedzialnością.
- Jest to ponadto bardzo istotne w kontekście złożonego przez Prezydenta Andrzeja Dudę projektu ustawy o likwidacji Izby Dyscyplinarnej, który przewiduje zlikwidowanie jedynie samego tworu (quasi organu), jakim jest izba, ale jednocześnie pozostawienie w Sądzie Najwyższym tzw. neosędziów w niej zasiadających. Tymczasem ETPCz naruszenie Konwencji dostrzega właśnie w rozstrzyganiu spraw przez te osoby, które nie spełniają standardów niezawisłych, bezstronnych sędziów, a nie w tym jaka tabliczka jest zawieszona na drzwiach.
ETPCz postanowił również niezwłocznie zawiadomić Komitet Ministrów Rady Europy o zastosowaniu środka tymczasowego. Takie zawiadomienia były ostatnio wysyłane w wyjątkowo poważnych sprawach jak Armenia p-ko Azerbejdżanowi (skarga 42521/20) oraz Navalnyy p-ko Rosji (skarga 4743/21). Na istotność tej sprawy wskazuje jeszcze jeden fakt, a mianowicie to, że środki tymczasowe przyznawane są zazwyczaj decyzją Przewodniczącego Sekcji lub sędziego dyżurnego, a w sprawie sędziego Wróbla Trybunał zarządził je w składzie Izby (7 sędziów).