#WolneSądy

Rzecznik generalny TSUE: Mechanizm „pieniądze za praworządność” jest zgodny z prawem Unii Europejskiej

2 grudnia, 2021

Mechanizm pieniądze za praworządność jest zgodny z prawem UE. Skargi Polski i Węgier należy oddalić – to główna teza i zalecenie, które znalazło się w opublikowanych dzisiaj opiniach rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Rządy Polski i Węgier 11 marca 2021 r. wniosły do TSUE skargi z żądaniem stwierdzenia nieważności rozporządzenia ustanawiającego mechanizm warunkowości wprowadzony w celu ochrony budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego (sprawy C-156/21 i C-157/21).

Rzecznik generalny Manuel Campos Sánchez-Bordona w przedstawionych dziś opiniach uznał, że podstawa prawna, na którą powołują się Polska i Węgry, jest nieodpowiednia, rozporządzenie dotyczące mechanizmu nie narusza art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej, ani zasady pewności prawa.

W pierwszej kolejności wskazał, że celem tego rozporządzenia jest stworzenie szczególnego mechanizmu służącego zapewnieniu należytego wykonywania budżetu Unii, w sytuacji gdy państwo członkowskie popełnia naruszenia zasady państwa prawnego, które zagrażają należytemu zarządzaniu funduszami Unii lub jej interesom finansowym.

Podkreślił, że instrument warunkowości finansowej w celu ochrony przestrzegania w państwach członkowskich wartości Unii, jaką jest praworządność, który został wprowadzony przez rozporządzenie to inny mechanizm niż ten przewidziany w artykule 7 Traktatu o UE i nie zmierza do ochrony państwa prawnego za pomocą mechanizmu sankcyjnego.

Stanął przy tym na stanowisku, że przepisy tworzone przez instytucje Unii, które mają na celu reagowanie w poszczególnych dziedzinach na określone naruszenia wartości państwa prawnego mające wpływ na zarządzanie budżetem, są zgodne z traktatami. Wyjaśnił też, że nowy mechanizm nie ma zastosowania do każdego naruszenia zasady praworządności w państwach UE, a tylko takiej, która ma wystarczająco bezpośredni związek z wykonaniem budżetu UE.

Rzecznik stwierdził, że pojęcie państwa prawnego jako wartość Unii jest wprawdzie szerokie, jednak prawodawca Unii jest upoważniony do tego, by je sprecyzować w odniesieniu do konkretnego zakresu przedmiotowego, takiego jak wykonywanie budżetu, w celu ustanowienia mechanizmu warunkowości finansowej.

W tym względzie rzecznik generalny przypomniał, że rozporządzenie zawiera wykaz siedmiu zasad prawnych, które należy interpretować w świetle pozostałych wartości i zasad Unii wyrażonych w art. 2 TUE.

Chodzi o:
– zasadę legalności, która oznacza przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa;
– zasadę pewności prawa;
– zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych;
– zasadę skutecznej ochrony sądowej, w tym dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapewnianej przez niezawisłe i bezstronne sądy, również w odniesieniu do praw podstawowych;
– zasadę podziału władzy;
– zasadę niedyskryminacji i
– zasadę równości wobec prawa.

W ocenie rzecznika generalnego scharakteryzowanie państwa prawnego poprzez odniesienie do wspomnianych zasad spełnia minimalne wymogi jasności, precyzyjności i przewidywalności, z jakimi wiąże się zasada pewności prawa.
Państwa członkowskie mają bowiem wystarczający poziom wiedzy na temat wynikających z nich zobowiązań, zwłaszcza że większość tych zasad została wypracowana w orzecznictwie Trybunału.

W tych okolicznościach rzecznik generalny zaproponował, by Trybunał oddalił wniesione przez Węgry i Polskę skargi o stwierdzenie nieważności.

Opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-157/21 przedstawiona w dniu 2 grudnia 2021 r.


powrót do strony głównej